Een dag met juf Ria op SETT Gent ...

Elk jaar opnieuw is er de vraag van de directie om in te schrijven voor minstens 1 nascholing. Elke keer opnieuw is het zoeken naar een uitdaging om mijn lesgeven extra impulsen te geven én naar wat mijn aandacht een hele dag zou kunnen vasthouden.

Nieuw onderwijsevenement in Gent!

En dan zie ik op sociale media een aankondiging verschijnen voor de eerste SETT-beurs in Gent. SETT staat voor ‘School Education Transformation Technology’ en is het grootste evenement in Vlaanderen rond de toekomst van het onderwijs.  Het is de eerste editie van deze beurs. Onderwijstransformatie en “Ed tech”, dat klinkt goed! Even doorklikken naar de website, wat extra info inwinnen en ja, daar wil ik wel graag bij zijn! Nog even polsen bij de directie en ik mag mij inschrijven.

Regelmatig krijg ik mails waarin meer uitleg staat over de organisatie, het aanbod en een tip om de app te downloaden (wat ik uiteraard meteen doe). Het wordt lezen, selecteren, fluoresceren en vooral uitkijken naar heel wat lezingen die ik wil bijwonen.

Gepersonaliseerd traject

Bij het binnenkomen op de beurs, kies ik voor een blauw sleutelkoord: leraar in het basisonderwijs. Tof dat je aan de hand van de kleuren onmiddellijk kan zien wie aan welke groep lesgeeft en wie een andere beroepsachtergrond heeft.

De eerste lezing die staat aangekruist, is deze van Kris Van Den Branden; “Onderwijs voor de 21ste eeuw”. Nog geen 10 minuten later weet ik dat ik de juiste keuze gemaakt heb. Wat een aangename stem, boeiende inhoud en duidelijke visie heeft deze hoogleraar taalkunde ! Hij overloopt en verduidelijkt vakdoordringende competenties en laat zien wat succesvolle onderwijssystemen doen.  Dat de nadruk niet meer ligt op een expertleraar maar wel op expertteams, weet hij via heel wat Engelse C-woorden te bevestigen. Na 1 uur geboeid luisteren, vind ik het bijna jammer dat ik naar een volgende zaal “moet”.

De tweede spreker die mij weet te boeien, is Tim Surma. Hij heeft het vooral over bouwstenen en “Instructieprincipes om effectief les te geven”. Via grafieken en diagrammen bewijst hij dat het spreiden van leermomenten in de tijd een positief effect heeft op het langetermijngeheugen.  Ook bevestigt hij dat kennis belangrijk is en blijft! Met een klaar zicht op de “think, pair en share” stappen én het Cornell-schema vertrek ik, met het duidelijke voornemen om deze toe te passen, naar de aula.

Daar is het even wachten op Saskia Van Uffelen die “Het belang van digitaal op de schoolbanken “ komt toelichten. Zij heeft het over creativiteit, innovatie, een snel veranderende maatschappij en benadrukt dat we aan langetermijndenken moeten doen; doelen stellen en de tijd nemen om deze te bereiken. Ik kon mij helemaal vinden in wat ik te horen kreeg maar deze lezing was niet specifiek gericht naar tips om in een klas van de lagere school te gebruiken. Ik had verwacht te horen te krijgen waarom het inzetten van digitale werk- en leermiddelen een meerwaarde is en hoe ik deze efficiënter kan inzetten. Maar wat ik zeker meeneem is haar raad om te zorgen voor “work-life-balance”.

Netwerken

Omdat het even wachten is op de volgende lezing die ik aanstipte, wandel ik de beurs rond, scan veelvuldig mijn badge bij interessante standhouders, drink een koffie in de leraarskamer en ga een gesprek aan met een leerlinge, directie en zorgjuf van “Kindercampus de Mozaïek”uit Hasselt. Wow! In mijn eigen klaspraktijk werk ik met weekcontracten volgens het driesporenbeleid maar deze derde graad gaat nog een stapje verder. Elke leerling doorloopt een traject aan de hand van opdrachten én een eigen tablet. Hier zijn de leraren échte coaches en aanspreekpunten voor zij die wat meer uitleg of begeleiding nodig hebben. Een dikke pluim voor het meisje dat mij alles uitvoerig uitlegde en voor de school die haar oudste leerlingen deze kans biedt. Ik weet nu al dat ik morgen zéér enthousiast aan de mouw van mijn directie ga trekken.

OP ZOEK NAAR EEN BETERE Energiebalans

Ondertussen is het tijd om een stoel in te nemen voor de lezing van Dirk De Boe. Thuis ben ik in het bezit van zijn boek “Transformeer je school van binnenuit” en nu ben ik nieuwsgierig om dit nog eens extra verduidelijkt te krijgen. Het is onmiddellijk duidelijk dat hier een man staat die zeer enthousiast is en ons wil betrekken bij zijn lezing. Dat het onderwijs voor heel wat uitdagingen staat, weten we allemaal maar met de uitspraak dat de energiebalans in vele klassen fout zit, slaat hij de nagel op de kop. Dirk toont via een duidelijke Powerpoint hoe we de leerling in het middelpunt van zijn leerproces kunnen zetten en bewijst ook dat dit een samenspel is van heel wat factoren. Door interactie met zijn publiek weet hij de provocatiemethode te verduidelijken. Ik ben helemaal mee in het verhaal en met zijn tips hoe we als leraar meer coach, mentor en begeleider kunnen worden, ga ik zeker aan de slag. Vanaf morgen probeer ik mijn leerlingen nóg meer dan anders regisseur te laten zijn van hun eigen leven. (lees: leer-en werkproces, zowel voor hen als voor de juf). Deze lezing mét interactie was een goeie afsluiter voor een meer dan geslaagde dag !

Op een wolk terug naar huis

Met heel veel ideeën en tips maar vooral met een goed gevoel keerde ik huiswaarts. Na 30 jaar lesgeven ben nog steeds fier op mijn job, geniet van het begeleiden van mijn leerlingen en ga nog steeds op zoek naar nieuwe uitdagingen voor hen en voor mezelf. Alleen zo houd je het boeiend voor alle partijen. De balans tussen werk en vrije tijd is vaak zoek, dat is een werkpunt. Maar, de lezingen die ik gevolgd heb, bevestigen dat het dat allemaal waard is. Kinderen hebben recht op leraren die hen aanmoedigen om het beste uit zichzelf te halen, die hen uitdagen om nieuwe dingen te leren maar hen vooral laten geloven dat ze “nog steeds kunnen groeien”.

Dit is zoals een “nascholing” moet zijn: ik koos bewust uit een ruim aanbod, volgde lezingen die er steeds mijn volle aandacht konden bij houden en keer met heel veel bruikbare weetjes in het achterhoofd terug naar de klaspraktijk.

Ik hoop dat ik er volgend jaar weer bij mag zijn want het heeft mij van begin tot einde geboeid en liet mij met zeer veel enthousiasme terugkeren! 

Een speciale dank u wel aan mijn directie om mij deze kans te geven !

Ria Van den Breen – lerares basisonderwijs

Het volgende SETT onderwijscongres vindt plaats op 28 en 29 oktober 2020. Noteer het alvast in je agenda!

T2 campus in Genk – broeikas voor talentontwikkeling

De T2‑campus maakte van de vroegere mijnwerkerssite in Genk een inspirerende plek. Het doel is om in een gedeelde infrastructuur Limburgs talent voor technologie, te ontdekken, te stimuleren, te connecteren en ontwikkelen. Dit voor verschillende doelgroepen: jongeren, werknemers, ondernemers en werkzoekenden. Zij komen er allemaal (van elkaar) leren. Niet alleen technische vaardigheden maar ook samenwerken, creatief denken en ondernemen.

Via innovatieve technische opleidingen voor leerlingen, werknemers, werkzoekenden en ondernemers, verkleint de campus tevens de kloof tussen scholen en de arbeidsmarkt. Daarnaast ontwikkelen ze innovatieve leermethodieken, waardoor leerlingen hun persoonlijk leertraject kunnen samenstellen. Via een ‘broeikas’ traject kunnen studenten en jonge ondernemers hun ideeën hier verder vorm geven. Dagelijks nemen ongeveer 1.300 trainees, van jong tot oud, deel aan inspirerende technologiemodules en ‑projecten.

Hoe gaat het praktisch in zijn werk?

In een voortdurend partnerschap met scholen, leraren en bedrijven ontwikkelt de campus korte leersnacks, workshops of projectdagen. Maar een klas kan ook gedurende een bepaalde periode aanwezig zijn op de campus. Zo zijn momenteel van het Atlas college (School en Werk - de leertijd) permanent op de T2-campus voor theorie en praktijklessen.  De stimulerende omgeving nodigt de leraar uit om zelf innovatief uit de hoek te komen.

De inrichting bestaat uit een leercampus waarbij er geen aparte labs meer zijn per vak of techniek. Verwante technieken zijn wel in één lab gegroepeerd: elektrolab, metallab, IT lab, energylab en bouwlab. De wanden zijn van glas zodat het leren en het lesgeven zichtbaar is. Het gebouw is wit en fris, techniek is er sexy.  Geen schotten meer tussen vakken.

De verschillende doelgroepen werken er zij aan zij. Ze doen samen mee aan talks rond technologie, vaardigheden en ondernemingszin waarbij ook bedrijven participeren. Ze nemen deel aan hackatons en kunnen tijdens innovatietrajecten zelf heel wat vaardigheden verwerven. De mix van volwassenen en jongeren zorgt ervoor dat iedereen meer verantwoordelijkheid opneemt. Ze stellen zelf hun materiaal op, respecteren pauze-afspraken en spijbelen minder. De schoolbel bestaat hier niet. Hoewel heel wat van deze jongeren schoolmoe zijn, nemen ze hier wel verantwoordelijkheid en initiatief.

Ontmoeten, verbinden en samenwerken

T2 zet sterk in om de mindset van de leraar te veranderen tussen het moment dat hij naar hier komt en het moment dat hij terugkeert naar de klas. Dit is een sterke hefboom waar de campus op inzet. Zo ontwikkelden ze een Train the trainer traject voor leraren. Die komen het hier oppikken en nemen het mee naar hun klas en vertellen het daarna weer door.

Vanaf februari 2020 kunnen jongeren van 10 tot 18 jaar een technologieavontuur beleven. Ze mogen er van TECHville, een stad gebouwd op schaal, een slimme stad maken. Gedurende drie dagen kunnen ze er proeven opzetten en hun creatieve breinen aan het werk te zetten. Ze gaan in teams op zoek naar oplossingen voor uitdagingen in verschillende domeinen (energie, elektro, IT, materialen).

Tijdens start to connect lunchsessies komt een ondernemer of een expert een korte uiteenzetting doen over een bepaald topic (tech, marketing, ondernemen) waarna de jongeren in gesprek gaan met de spreker.

Leraren kunnen ook op informele manier spelen met nieuwe technologieën: VR en AR, Arduino, robots en programmeren. Dit gebeurt in de zogenaamde playgroundsessies waarin ze getriggerd worden om hun ideeën in de praktijk om te zetten. Daarnaast brengt T2 ook leraren rond een bepaald thema (bv STEM, mobiel leren, Arduino …) bij elkaar waarbij ze expertise en kennis uitwisselen op inhoudelijk en didactisch vlak. Over de netten heen. Hier hangt geen kruisje noch een vlag. T2 wil in de toekomst ook meer de link leggen met hogescholen en universiteiten en zo de koppeling maken met onderzoek.

Jongeren kunnen via Techboostcamps, gratis dagsessies,  hun technisch of businessidee verfijnen en verder ontwikkelen. Daarbij geholpen door ervaren broeikascoaches. Gedurende enkele uren nemen die leerlingen mee en dagen hen op een leuke manier uit om een businessplan te maken, dit als voorbereiding op een mini-onderneming.

Tijdens een digital trainer traject kiezen leerkrachten online een eigen leerpad bij het aanleren en toepassen van een bepaalde technologie of hoe ze kunnen werken met ICT in de klas. Elk kwartaal zijn er op de campus coachingsmomenten. Die helpen hen verder in het ontwikkelen van hun digitale skills. Op die manier creërt de T2 campus ambassadeurs in de scholen. Dergelijke cursussen zijn geen standaard nascholing. Leraren mogen zelf hun weg zoeken en hun ding uitkiezen. Heb je een expert nodig, dan zal die je coachen.

Ondernemerschap staat centraal in de campus. Via een challenge, een ondernemingszin-workshop van een halve dag, geeft een klas op zelfstandige basis hun ondernemingsidee met een game en interactieve werkvormen vorm en pitcht die nadien.

Een escaperoom-sessie en extra sessies integreren vaardigheden in bestaande werkvormen in de klas. Mobiel leren en aangepaste (project)dagen worden samen met leraren en studenten ontworpen. Zelfstandig leren op de iPad, interactieve sessies ontwikkelen in co-creatie. Noem maar op.

Interessant is ook dat campus, een samenwerking tussen Syntra Limburg, VDAB en de stad Genk, een ecosysteem heeft meer dan 100 bedrijven (Bookwidgets, Apple, Microsoft …) die contribueren aan de campus en participeren in het digital skills aanbod (trajecten, codeweek.…). Andere bedrijven leveren infrastructuur en expertise om de opleidingen up to date te houden. Het zorgt voor een optimale kruisbestuiving tussen businessideeën en technologie. Zo komt er bijvoorbeeld elke dinsdag iemand een kwartier praten over zijn beroep tijdens de lunchpauze. Daarna is er mogelijkheid tot vraag en antwoord.

Uitbreken

En zo komen er wekelijks nieuwe initatieven bij. Dat is eigenlijk de essentie van de campus. Een context voorzien waar dit soort initatieven vorm krijgen en mensen van alle leeftijden en uit verschillende sectoren (onderwijs, industrie, onderzoek …) van elkaar leren en altijd maar weer opentrekken. Sociaal leren dragen ze hier hoog in het vaandel. Ongelooflijk ook wat ze na een jaar reeds bereikt hebben en hoeveel leerlingen, leraren, werkzoekenden en mensen uit het werkveld hier komen leren. Het was dan ook meer dan verdiend dat de T2 campus tijdens SETT Gent, het onderwijsevent dat enkele weken geleden doorging, de transformatie-award won.

Van links naar rechts: moderator (Wim Van den Brulle), Katinka Van De Velde (Easyfairs), Annelies Schrooten (T2 campus), Bart Boelen (T2 campus) en Marijke Maes (EduNext)

De jury van EduNext gaf de winnaars de tip om uit te breken uit hun eigen concept en in te breken in scholen zodat dit mooi initiatief verder verschaald kan worden in Limburg en Vlaanderen. Een uitdaging die het team van de T2 campus heel graag opneemt!

Hoe het Stedelijk Lyceum Quellin Antwerpen zijn visie in de praktijk brengt …

Heel wat scholen in Vlaanderen hebben een visie. Maar vraag er een willekeurige leraar naar en hij moet het antwoord meestal schuldig blijven. Het is niet omdat de visie hier en daar op een bordje te lezen valt of omdat ze op de website staat, dat ze ook leeft in de school of dat leraren er zich bij betrokken voelen. Het Stedelijk Lyceum Quellin in Antwerpen heeft vorig schooljaar zijn visie helemaal herbekeken en kwam tot deze mooie formulering:

Om te zorgen dat de visie tot leven komt, vatte de school het idee op om ze tijdens de pedagogische studiedag in september te concretiseren.

Samen creatief aan de slag

De leraren kregen in teams de opdracht om hun vertaling te maken van de visie. Ze kregen de visietekst mee en mochten creatief uit de hoek komen. De enige randvoorwaarde was dat het eindproduct op een tableau kwam. Je zag een paar leraren fronsen toen ze over de opdracht hoorden. Maar al snel kregen ze het materiaal in de gaten: karton, verf, stiften, scharen, koord, wasco’s, lijm, gekleurd papier en dies meer. En toen ze er collega’s enthousiast zagen aan beginnen, konden ze de verleiding ook niet weerstaan. Enkele minuten later bruiste het van de energie en de meest creatieve ontwerpen kregen vorm.

De teams waren zodanig samengesteld dat leraren die normaal minder in contact met elkaar kwamen, samen aan de slag gingen. Na een uur tekenen, knippen, kleuren en plakken, waren de teams klaar en toonden ze trots hun resultaat. Elk team bleek zijn eigen interpretatie aan de visie te hebben gegeven.

Pareltjes

Er was zelfs een team bij dat met het aanwezige knutselmateriaal nog niet tevreden was. Ze hadden er een tegel bijgehaald. Die staat symbool voor de steen die de school in de levensrivier van hun leerlingen verlegt. De tableaus van heel wat teams beperken zich trouwens niet tot twee dimensies, het zijn echte kunstwerken met heel originele invalshoeken. Het demonstreert de enorme creatiekracht van het Quellin team.

De uitgewerkte visies krijgen momenteel een plaats in de lerarenkamer:

Later is het de bedoeling om ze te verspreiden over de ganse school. Op die manier blijft de herinnering levendig en kom je de visie overal tegen. En het kan een idee zijn om ook leerlingen die oefening eens te laten maken …

Het Stedelijk Lyceum Quellin wordt bij haar transformatie begeleid door EduNext. Wil je meer informatie over hoe zo een traject verloopt? Stuur dan een mail naar contact@edunext.be of bel op 0474/949448.

Nic Pappijn, uitgeefdirecteur die Keure Educatief: “Wij willen ons engageren om leerlingen écht voor te bereiden op de wereld die hen te wachten staat"

We staan vandaag voor fenomenale uitdagingen in het onderwijs. EduNext inspireert en coacht scholen om van binnenuit te transformeren door de leerling in het centrum van zijn leerproces te zetten. In een reeks artikels en videoreportages zet EduNext gelijkgestemde partners in de spotlight. In deze eerste aflevering spreekt Mischa Verheijden voor EduNext met Nic Pappijn, uitgeefdirecteur bij die Keure Educatief.

Nic: “In EduNext herkenden wij vrij vlug dat het die mensen ook niet ging om de buitenlaag van onderwijs. Dat ze echt wel op zoek zijn naar het herdenken van dingen die dieper zitten in onderwijs: wat is de rol van de school, wat is de rol van de leerkracht? We zijn hen dankbaar dat zij ook over alle stakeholders heen een forum creëren om dat echt stuwende vernieuwende naar buiten te brengen en een stem te geven.” 

Kinderen future proof maken

Nic Pappijn is uitgeefdirecteur bij die Keure Educatief, een bedrijf dat tot midden vorige eeuw begon als drukkerij. Drukken en juridische uitgaves zijn nog altijd deel van die Keure, maar de grootste uitgeefactiviteit vandaag de dag is de educatieve poot. Dat dat voor die Keure meer is dan schoolboeken uitgeven, maakt Nic in dit gesprek duidelijk. 

Nic: “De core van die Keure is gebleven, maar het verhaal is wel enkele keren herschreven. Ook wij leven in de wereld waarin we leven, dus als die wereld versnelt dan moeten wij ons ook heruitvinden. De grote trigger voor verandering de laatste jaren was de komst van de eindtermen eerste graad secundair onderwijs.”

Voor ons was dat ook een signaal om onze eigen rol een keer fundamenteel te herdenken en daar echt heel diep te gaan. Wat wordt de toekomst van de kinderen waarvoor wij materialen maken?

Wij zijn dan bij het Center for Curriculum Redesign terechtgekomen. Een denktank die nadenkt over wat er wereldwijd in het curriculum moet. Wat moeten kinderen doorlopen opdat ze zouden future proof zijn?

We hebben heel veel inspiratie gehaald uit hun VUCA-model.

De wereld is volatiel, onzeker, complex en ambigu

Nic: “Zij poneren, en ik denk dat dat klopt, dat de wereld zoals hij nu is vier fundamentele veranderingen heeft ondergaan in vergelijking met vroeger. Hij is veel volatieler. Veranderingen zijn veel bruusker, heviger en sneller. Hij is ook onzeker geworden. Voor onderwijs is dat een beetje moeilijk. Iets onderwijzen waar je niet zeker van bent dat het straks nog relevant is, is niet evident.” 

“De wereld is volatiel, onzeker, complex en ambigu geworden. Dat is de wereld waarvoor we kinderen en leerlingen moeten voorbereiden.”

“De wereld is ook zeker en vast complexer geworden, wat betekent dat de rol van onderwijs in wezen nog veel belangrijker is. En dat het ook een levenslang leren zal worden. Hij is ook ambigu geworden wat betekent dat de waarde die je zoekt in je leven en in de wereld dat je die eigenlijk zelf moet hebben. Die worden je niet meer opgelegd. Dat is de wereld die ons te wachten staat en dat is de wereld waarvoor we kinderen en leerlingen moeten voorbereiden.

“Wat je vooral nodig hebt zijn andersoortige skills die je wapenen en voorbereiden op die nieuwe wereld. Dan komen werkwoorden als creëren, toepassen, samenwerken, communiceren in beeld.”

Wat je vooral nodig hebt zijn andersoortige skills die je wapenen en voorbereiden op die nieuwe wereld. Als je weet dat je twee drie keer van job zal veranderen. Dat weet je nu al. Als je weet dat in uw gezin uw hele wereld twee drie keer zal veranderen en je er zelf iets mee zal moeten gaan doen, dan komen werkwoorden als creëren, toepassen, samenwerken, communiceren in beeld.”

Verantwoordelijkheid nemen

Nic: “Wij als educatief uitgeverij zien daar voor ons echt een belangrijke rol. We nemen daar echt onze verantwoordelijkheid. Onze baseline voor Die Keure educatief is niet voor niks: Onderwijs doet er toe.”

““We willen ons echt engageren: niet om boeken te maken of whatever, dat is niet de core van ons verhaal. We willen ons engageren om kinderen en leerlingen voor te bereiden op de wereld waarvan wij denken dat hij er is en eraan komt. ””

We zijn gaan nadenken over de rol van onze materialen: wat willen we dat onze materialen doen in de klas? We willen ons echt engageren: niet om boeken te maken of whatever, dat is niet de core van ons verhaal. We willen ons engageren om kinderen en leerlingen voor te bereiden op de wereld waarvan wij denken dat hij er is en eraan komt. Zo zijn we op een didactisch model uitgekomen dat we Diabolo noemen.

“Het didactisch model Diabolo is de manier waarop wij vanuit onze insteek, ons stakeholderschap, naar onderwijs toe de dingen kunnen vooruithelpen.” ”

Het didactisch model Diabolo

Het didactisch model Diabolo refereert naar het stuk speelgoed. Iedereen kent het. Als je naar een diabolo kijkt, dan denk je in drie delen. Er is een linkerstuk, een middenstuk en een rechterstuk. Dat is het dragende principe van dat concept: je denkt in drie stukken. 

We gaan eerst kinderen laten ontdekken, waardoor je bij de leerlingen een soort van vraagtekentjes laat ontstaan. Je stelt hen vragen, je daagt ze uit, je laat ze iets oplossen, waardoor ze een beetje op hun ongemak komen van 'ik weet dat niet' of 'ik wil dat weten'. Je triggert ze. 

Dan gaan we ze dingen onderwijzen. Dat is het stuk waar de leerkracht aan zet is om op de meest effectieve en meest efficiënte manier de kennis en het inzicht bij die leerlingen over te brengen. Dat betekent: tof lesgeven, uitdagend lesgeven, differentiëren, modern lesgeven.Belangrijk in het Diabolo-concept en zeer herkenbaar voor iedereen: dan volgt de klassieke toetsing. 

Maar dan in het derde stuk geeft de leerkracht een opdracht waarbij die kennis en dat inzicht toegepast moet worden. En waarvoor de leerlingen altijd moeten samenwerken. Dus ook altijd moeten communiceren en op het einde echt met iets buiten komen dat tastbaar is. Bijvoorbeeld door zelf een werkstuk of een tentoonstelling te maken.

Dan heb je ontdekken, onderwijzen, toepassen. Dat is de manier waarop wij vanuit onze insteek, vanuit ons stakeholderschap, vanuit onze input naar onderwijs toe de dingen kunnen vooruithelpen.

Wil je het hele interview zien?

Spotlight! Nic Pappijn dieKeure Educatief over de rol van een educatief uitgever bij onderwijstransformatie "Wij willen ons engageren om leerlingen écht voor te bereiden op de wereld die ons te wachten staat", zegt Nic Pappijn, uitgeefdirecteur bij dieKeure Educatief.

------------------------------------------------------------------------------

Meer weten over die Keure en het didactisch model Diabolo?

Contacteer Nic Pappijn +32 50 47 12 72  

Meer info over EduNext: www.edunext.be

Vijf redenen om naar SETT Gent te komen

Goed anderhalf jaar geleden werd EduNext gecontacteerd door Easyfairs. Of we zin hadden om - in navolging van ons Leerfestival - mee de beste onderwijsconferentie in Europa te organiseren? Dat klonk aanlokkelijk, zeker omdat we via SETT tien maal meer onderwijsgepassioneerden met het innovatievirus konden besmetten. Toch hadden wij ook argwaan. Zou de eigenheid van ons festival niet verloren gaan? Zou dit geen groot commercieel gebeuren worden? Zouden we inhoudelijk niet teveel toegevingen moeten doen? Uiteindelijk beslisten we om in te stappen als mede-curator. We werken intussen anderhalf jaar samen met het SETT team en we hebben het ons nog geen minuut beklaagd. En dat zul jij ook niet doen als je er op 23 en 24 oktober bij bent in Flanders Expo.

Dé onderwijsinnovatiebelevenis van het jaar

Het afgelopen jaar hebben we in voorbereiding de belangrijkste onderwijsevenementen in Europa bezocht: BETT Londen, TedXAmsterdamEd, SETT Oslo, SETT Stockholm en SETT Namen. Wat we in Gent brengen, staat op vlak van belevenis nog een stap hoger. Het zijn eigenlijk verschillende festivals ineen: het EduNext Leerfestival, de ICT praktijkdag en de Technopolis STEM dagen. Er staan twee pop-up klassen (basischool Mozaïek Hasselt en secundaire school Atheneum Herzele) waar je live meemaakt hoe de leerlingen van deze scholen eigenaarschap opnemen over hun leren. Er is een STEAM lab, een gamification square, een leerlingencatwalk en diverse beursstands met innovatieve technologieën. Je komt ogen tekort. 

Lezingen om duimen en vingers van af te likken

Er zijn een honderdtal lezingen over transformatie en technologie. Hierbij komen heel wat leraren en directeuren uit basis- en secundair onderwijs vertellen hoe zij de verandering in hun school aanpakken. Kom te weten welke stappen zij hebben ondernomen in hun veranderingsproces en hoe ze met weerstand zijn omgegaan. Daarnaast keynotes uit binnen en buitenland. Pascal Coppens licht toe hoe het er momenteel in het Chinese onderwijs aan toe gaat. Rosan Bosch, designer van innovatieve leeromgevingen, legt uit hoe je een leeromgeving kan ontwerpen die bijdraagt aan het leren. Onderwijsinnovator Jan Fasen geeft je inzicht hoe Nederlandse scholen innovatie aanpakken. EduNExt verzorgt via Peter Vandemoortel en Dirk De Boe twee sessies. Ontdek het volledige programma hier

Praktisch aan de slag

Ben je meer een doener? Dan kom je aan je trekken in de workshops van 150 minuten. Bezoekers van de ICT studiedagen weten dat dit steeds kwaliteitsvolle sessies zijn waarna je met heel wat praktische kennis naar je school terugkeert. Zo is er een workshop ‘Flip je klas met instructievideo’s’, ‘Virtual en Augmented Reality’ en ‘Blauwdruk van je toekomstige school’, verzorgd door EduNext. Deze laatste is echter reeds volzet. Je kan hem ook in je eigen school organiseren. Stuur een mail naar contact@edunext.be als je hier meer over wil weten.

Interessante mensen en organisaties

Net als op elke school, is er tijdens SETT een lerarenkamer. Dé plaats bij uitstek om er bij een koffie even tot rust te komen en te netwerken. Daar worden ook Teachmeet’s georganiseerd, informele meetings waarop jij je ideeën kan uitwisselen met anderen. Geef op voorhand jouw thema door en laat het rad bepalen wanneer jij aan het woord komt. Er is op SETT ook een netwerk app waardoor je makkelijk contact legt met andere bezoekers of interessante beursstandhouders. Daarnaast reiken we woensdagavond ook de SETT awards uit voor inspirerende collega’s of vernieuwende scholen.

Kortingen voor groepen vanaf vijf

Onze vrees dat SETT Gent te duur zou worden voor de gewone leraar bleek ongegrond. De prijs voor de tickets ligt in dezelfde orde als die het EduNext Leerfestival en je krijgt er zelfs nog heel wat extra’s voor. Daarnaast zijn er ook kortingen voor studenten en voor groepen. Er zijn zelfs scholen die er hun pedagogische studiedag organiseren en zo al hun leraren verwennen met een innovatiebad. Bovendien is het bezoek aan de beurs zelfs volledig gratis. Hier vind je alle ticketinfo.

Breng een bezoekje aan de EduNext stand

Redenen genoeg om op 23 of/en 24 oktober af te zakken naar Flanders Expo! Je bent meer dan welkom op onze beursstand (nummer 1406)

Tot dan!

Eigenlijk zouden de lerarenopleidingen het voorbeeld moeten geven …

Dat hoor je vaak zeggen als leraren en directeuren het over innovatie hebben. En niet zelden hebben ze een punt. Toch zijn er meer en meer lerarenopleidingen die het over een andere boeg gooien en het voorbeeld geven. Zo was EduNext onlangs te gast bij PXL Education in Hasselt. Om nog betere leraren af te leveren pakt de hogeschool uit met een volledig nieuwe leeromgeving bedoeld voor kleuter- en basisonderwijs maar evengoed bruikbaar voor secundair.

Klassen met een hoek af

Om de kern van de lerarenopleiding te versterken – de stage en praktijkopleiding – investeerde de Hogeschool fors in nieuwe leeromgevingen. Samen met een aantal partners kwamen authentieke klassen voor kleuter- en basisonderwijs tot stand. Terwijl de juniors - toekomstige leraren - nu naar het werkveld gaan om daar in de praktijk te oefenen - kunnen de kinderen ook naar de hogeschool komen en er gebruik maken van een levensechte leeromgeving. Samen met architectenbureau Hippo, creator van inspirerende leeromgevingen Dox en andere partners besloot PXL van tien kleine klaslokaaltjes twee grote leerruimtes te maken. Deze zijn onderverdeeldbaar in kleine, flexible zones. Zithoekjes en statafels zorgen voor ergonomie en afwisseling. De afgeronde meubeltjes zijn licht en verplaatsbaar zodat kleuterjuffen en leraren basisonderwijs er afhankelijk van de leercontext verschillende zones mee kunnen bouwen. Rustgevende en zachte kleuren vermijden overprikkeling en een stille ruimte geeft leerlingen de kans om rustig een boekje te lezen. Planten, een keukentje en aandacht voor akoestiek dragen bij tot levensechte klassen die menige juf en onderwijzer doet watertanden. De namen Andersen voor de kleuterklas en Lindgren voor de basisklas zijn niet toevallig gekozen. Verbeelding (sprookjes) en experimenteren (‘Pipi Langkous: ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan’) zijn belangrijke aspecten van authentiek leren.

Big Brother mee in de klas

In deze ruimtes kunnen juniors, stagiairs, mentoren en lectoren uit de lerarenopleiding evenals leraren uit het werkveld alle mogelijke onderwijscontexten nabootsen en naar hartenlust experimenteren. Leerlingen kunnen er ook samenwerken via de laptop. Per groep is er een beeldscherm en dit kan – voor zover de leercontext dit vergt – gedeeld worden met het grote LCD scherm vooraan. Overal staan camera’s en microfoons. Die staan in verbinding met een visiesysteem dat de beelden streamt naar de lokalen ernaast of die opneemt voor  gebruik in afstands- of avondonderwijs. Maar (toekomstige) leraren kunnen er ook live of in uitgesteld relais leren van andere onderwijzers. Ze  kunnen observeren hoe leerlingen reageren op bepaalde werkvormen of instructies en ze kunnen ook zichzelf gadeslaan. Intervisie is misschien wel een van de beste manieren voor professionalisering van leraren. Doordat het hier ingebouwd is in de klas, is de stap om van elkaar te leren veel kleiner. Niet toevallig kregen deze twee lokalen de namen Houxley en Orwell, auteurs van toekomstromans 1984 en Brave New World.

Wat mag je als school verwachten?

·       Nog beter opgeleide leraren

·       Structureel en ad hoc samenwerken met basisscholen

·       Iets uitproberen wat in je eigen klas niet lukt

·       Terwijl een junior leraar bezig is met je klas, met vakleraren samenzitten om te kijken hoe dat bij jou op school ook zou kunnen

·       Een lokaal voor de buitenwereld waar mini-congressen en lezingen kunnen gehouden worden en gestreamd. Deze ruimte werd Malala gedoopt, naar de Palestijnse activiste voor mensenrechten.

Bekijk het zelf via deze video

Klik hier voor de video

10 tips van Atheneum Busleyden-directie Tanja Janssens om rekening mee te houden bij het transformeren van je school

Een aantal jaar geleden stond de school er slecht voor. De accommodatie was aftands, er waren heel wat problemen qua onveiligheid en het lerarenkorps zat in een negatieve spiraal. De nieuwe directie besloot om het over een andere boeg te gooien en startte met een doenktank (denken en doen). Daarin vroegen ze zich af hoe ze hun dromen konden realiseren. Daaruit groeide een nieuw verhaal. Na jaren van hard werken, bruist de school opnieuw en is ze in Vlaanderen een van de voortrekkers waarbij leerlingen eigenaarschap hebben over hun leren.  

Directie Tanja Janssens geeft tien tips waar je rekening kunt mee houden tijdens de transformatie van je school:

1.      Je kunt niet alles één voor één doen, je moet alles tegelijk doen en springen. Neem daarbij alle elementen van het transformatierad mee. Werk op integrale wijze.

2.      Geloof in je eigen verhaal. Maar de visie van de directie is niet dé visie. Stem alles goed af op elkaar.

3.      Durf je leraren vragen of ze momenteel gelukkig zijn in de school en of ze meewillen in het nieuwe verhaal. Die selectie is nodig. Probeer met zoveel mogelijk mensen aan de goede kant te staan.

4.      Het is een dubbel proces. Pas het transformatierad ook toe op je leraren.

5.      Het is een traject in golven. Ups en downs. Weet dat je het eindpunt nooit bereikt. Probeer een lerende organisatie te worden.

6.      Je kan niet één systeem opleggen – geef leraren daarin vrijheid. Als bepaalde leraren geloven in klassiek onderwijs en dat met passie kunnen overbrengen, dan is het ook goed. Laat leraren ook zelf hun lokaal uittekenen.

7.      Het materiaal moet niet top zijn, tweedehands kan ook heel degelijk zijn. Of kijk wat je gratis of voor lage prijs op de kop kan tikken. Hou subsidiedossiers en eBay in het oog. Leg contact met ondernemingen. Die schrijven regelmatig spullen af.

8.      Geef studierichtingen menselijke namen (v.b. Kobe: co-teaching in 1B en Zina: zin in 1A) zodat leerlingen geen stempels krijgen. Als leerlingen op bezoek komen om hun nieuwe school te kiezen, vraag naar hun talenten en wat ze graag doen. Dat resulteert dan in een Kobe- of een Zina-keuze. Zo stappen ze volwaardig binnen.

9.      Elke stad zou, zoals in Mechelen, onderwijsassistenten moeten hebben die de leerlingen in de scholen begeleiden bij problemen maar die ze ook buitenschools en na hun schoolloopbaan opvolgen.

10.   Behandel ouders als partners. Via lange intakegesprekken, een warm welkom en workshops met een hapje en een drankje (v.b. hen trainen in Smartschool). Doe allerhande dingen en niet alleen op de verplichte momenten. Voer eerlijke gesprekken in hun eigen taal, bouw een band op, durf een knuffel te geven. Ouders voelen zich dan gerespecteerd. Ouders zijn als buren en altijd welkom. Zo een relatie werkt ook beter bij slecht nieuws (v.b. onbetaalde schoolrekening of slechte prestatie).

“Met citroenen kunnen we niets doen in de school.
We hebben passievruchten nodig.”

In kindercampus Mozaïek hebben leraren en leerlingen Stephen Covey's '7 gewoontes van zeer effectieve mensen' als gemeenschappelijke taal voor hun nieuwe onderwijsproject

Tijdens de eerste editie van Sett Gent verhuisde deze school samen met haar leerlingen voor twee dagen naar Flanders Expo in Gent. Bezoekers konden live zien hoe de school werkt. Ze konden vragen stellen aan leerlingen en leraren en ontdekten het volgende:

Stephen Covey in de school

‘De zeven principes van zeer effectieve mensen’ is een klassieker in het bedrijfsleven. Die verwacht je niet meteen in een school. Intussen zijn die principes via The Leader in Me vertaald naar het onderwijs. Het schoolteam van kindercampus Mozaïek besliste om deze zeven gewoontes te gebruiken als gemeenschappelijke taal voor leerlingen en leraren bij het nieuwe onderwijsproject. Daarin staat zelfstandig leren centraal en geven leraren en directie het voorbeeld.

Overal in de school zie je de zeven gewoontes terugkomen. Bij het principe win-win vertelt een van de leerlingen:

“Stel dat je thuis een tuin zou willen maken en je mama is daar tegen.
Maar ze eet graag aardbeien. Dan zou je kunnen zeggen:
‘Mama, ik ga aardbeien kweken in die tuin’.”

WEG MET DE HANDBOEKEN

Enkele jaren geleden kwam de school in contact met adaptief leren en het digitaal leerplatform Snappet. Enkele leraressen begonnen dit uitgebreid te testen. Het bleek uitstekend te werken. Er stond wel een prijskaartje tegenover maar anderzijds werd er toen ook veel geld aan handboeken besteed. Ze gingen voor het nieuwe platform op voorwaarde dat de handboeken er uit gingen.

Open leercentrum

De leerlingen van de derde graad kunnen gebruik maken van een open ruimte waarin ze op hun tablet de leerstof zelfstandig of onder begeleiding verwerken.

De leerlingen krijgen eerst een korte klassikale instructie. Die verloopt parallel over de verschillende klassen van hetzelfde leerjaar (5e of 6e leerjaar). Daarna krijgen de leerlingen de tijd om zich in te schalen. Als ze extra instructie nodig hebben, blijven ze in het klaslokaal. Als ze de oefeningen onder begeleiding of volledig zelf kunnen maken, dan gaan ze naar het leercentrum. De leerlingen die extra instructie krijgen, komen een tijdje later ook naar de open leerruimte.

Intelligent dashboard

In Snappet beschikken de leraren over een overzicht van al hun leerlingen en zien ze hoe ze de lesstof verwerken. Ze kunnen leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben, bijsturen. Ze kunnen minder sterke leerlingen gemakkelijkere oefeningen geven zodat ze ook succeservaringen krijgen. Sterkere leerlingen worden uitgedaagd met moeilijkere oefeningen. De leraren kunnen ook zien of de leerlingen volgens hun normaal niveau presteren. Is dat niet zo, dan kunnen ze de leerling vragen hoe het komt. De leerlingen krijgen directe feedback over hun oefeningen en zo ook over hun leerproces. Ze kunnen zien welke leerdoelen ze al bereikt hebben en welke ze nog moeten oefenen. Leraren beschikken over diverse rapportages waardoor ze de groei van hun leerlingen over de schooljaren heen kunnen zien en zo betere analyses maken. De school gebruikt deze methode voor rekenen en taal, niet voor spelling.

Toekomstklassen tijdens Sett Gent 2023

Op 1 en 2 maart 2023 vindt de 3e editie van Sett Gent plaats. Naast een uitgebreid programma aan praktijkvoorbeelden, workshops en andere sprekers, kun je er ook een lagere en een secundaire school.als pop-up toekomstklas aan het werk zien. Binnenkort meer daarover. Meer info over het programma vind je via deze link: https://www.sett-gent.be/nl/programma/. Kom een kijkje nemen en hou ook zeker even halt aan de EduNext stand.

Tien jaar terug dacht deze school een aantal gebouwen te slopen, nu komen directies en leraren uit heel Vlaanderen kijken hoe zij hun onderwijs van binnenuit transformeren

Een aantal jaar geleden hadden ze in het Atheneum te Herzele nog maar 9 leerlingen in 1A. Het zag er heel slecht uit voor de school. Ondanks degelijk traditioneel onderwijs genoot de school in de streek een slechte reputatie. De leiding dacht er zelfs aan om bepaalde gebouwen af te breken omdat ze leeg stonden. De omslag vond een zestal jaar geleden plaats toen enkele leraren uit 1B op bezoek gingen bij De Prins in Diest. Tijdens de terugrit besloten ze om het ook anders aan te pakken. Ze kregen de steun van hun directie die voorzag in een aangepaste leeromgeving (glazen wand, smartboard, stoeltjes, tafeltjes en poefjes). De leraren zelf offerden een deel van hun vakantie op om alles voor te bereiden. Het bleek een succes. Intussen is het project ook volop bezig in de A-stroom en gaat elk jaar een nieuw leerjaar met de innovatieve aanpak aan de slag.

Isabelle Truyen, algemeen directeur scholengroep 20, vertelt hoe de school in Herzele functioneert. Bij hun aanpak is het cruciaal dat leerlingen zich bewust zijn van hun eigen leerproces, dat ze weten wat ze leren en waarom ze het doen. Je merkt het als je in de klaslokalen binnenkomt. De leerlingen kijken niet op, ze werken zelfstandig of samen met klasgenoten. Ze volgen hun eigen leertraject via een weekplanning die een vertaling is van de leerdoelen. Leerlingen hebben controle over hun eigen leren, over het tempo en de ruimte waarin ze dat doen. De leraren werken er in team en hebben een schoolopdracht.

In plaats van lessen van 50 minuten werken ze met clusters. Twee namiddagen per week is er begeleid uitdiepen en bijschaven (BUB). Daarin krijgen minder sterke leerlingen begeleiding om leerstof bij te werken (remediëring) en worden sterkere leerlingen uitgedaagd met moeilijkere oefeningen (uitdieping).

Een belangrijk gegeven hierbij is dat de leerling zichzelf leert inschalen en evalueren. Dat zorgt dat hij leert nadenken over zijn studiemethode. Hij kan daarbij beroep doen op instructie maar ook op leraren en leerlingen. Ze hebben in Herzele Heroes, Super Heroes en Power Heroes. Leerlingen zijn altijd minstens hero.

Dat betekent dat leerlingen voor een bepaalde leerstof een Hero kunnen zijn en voor andere een Power Hero. Dit maakt dat leerlingen zich minder met elkaar gaan vergelijken en dat elke leerling wel ergens sterk in is. Het zorgt voor meer respect en het stimuleert om elkaar te helpen.

Hoewel de school  tijdens de transitie niet met het transformatierad heeft gewerkt, geven zij invulling aan bijna alle wielen:

De school werd tijdens het eerste Sett onderwijsevent in Gent gekozen om er twee dagen als voorbeeld pop-up school te fungeren. Zo zie je maar dat een penibele situatie van vandaag er geen hoeft te blijven …

Ben je ook van plan om ook een transformatietraject in je school aan te vatten of te continueren en kun je hierbij hulp gebruiken? Je vindt hier meer info over een mogelijke EduNext begeleiding: https://www.edunext.be/begeleiding.

Je kunt ook een mail sturen naar dirkdeboe@edunext.be of bellen op 0474/949448 voor een vrijblijvend intakegesprek.

Ook basisscholen op het Edunext Leerfestival

De zevende editie van het Edunext Leerfestival pakt uit met iets nieuws: dit jaar krijgen vijf innoverende basisscholen een podium.

De sprekers vertellen op welke manier zij hun school ingericht hebben en hoe dat dit de kwaliteit van het onderwijs ten goede komt. Daarnaast brengen zij ook het verhaal van de hindernissen en de valkuilen. Na de workshop is er nog ruimte om na te praten met de spreker.

Schooleigen visie omzetten in kracht om aan kwaliteitsontwikkeling te doen

Rebekka Buyse - VBS De klimtoren, Jabbeke  14.30u - 15.30u

VBS De Klimtoren heeft een uniek onderwijssysteem dat de kinderen onderverdeelt volgens de zorg die ze nodig hebben. De school werkte hard aan onderwijs op maat. Door de verschillende leergroepen aan te bieden kunnen zowel leerlingen als leerkrachten terecht in de groep die het beste bij hen aansluit. Rebekka Buyse vertelt het verhaal van het veranderingsproces van haar school en hoe de visie samen met een sterk team stap voor stap handen en voeten kreeg.

MondoMio

Balen - Debbie Goudriaan 14.30u - 15.30u

MondoMio staat voor leerlingen en leerkrachten in uniformen, flexibele starturen, lesgeven in groepen van 12 leerlingen tot de mogelijkheid van nachtopvang. Het is een ondernemende, zelf opgerichte school. Deze school startte op 1 september 2018, nagelnieuw dus! Debbie Goudriaan vertelt hoe en waarom de school tot stand kwam.

Pionieren met een vernieuwende onderwijsvisie

Bart Boydens 16.30u-17.30u

De scholen van het vrij basis, buitengewoon en secundair onderwijs van Blankenberge schreven samen hun niveau-overschrijdende visie uit. Daarna werden twee nieuwe scholen gebouwd die, na een gedurfde herstructurering, de verwezenlijking van deze visie hielpen waarmaken.

De nieuwe onderwijsvisie geeft hen vleugels.  Samen doelgericht innoveren en in je sterkte mogen staan, geeft meer energie en mogelijkheden voor iedereen. Bart Boydens, coördinerend directeur van het vrij basisonderwijs Blankenberge – Wenduine, vertelt het verhaal.

Kosmos, een avonturentocht naar back-to-basics

Linda Avet – Stedelijke basisschool Kosmos Antwerpen 18.15u - 19.15u

De Stedelijke basisschool Kosmos bouwde een schooleigen visie uit waarbij ze streven naar actief burgerschap. Vanuit het back-to-basics- principe kiest het Kosmosteam voor een natuurlijke aanpak waarbij duurzaamheid, ecologie, respect, empathie, moed, engagement en doorzettingsvermogen belangrijke waarden zijn. Tijdens de workshop nemen de teamleden je mee doorheen de groei van de school. Ze belichten de boeiende tocht langsheen de successen en de hindernissen.

Gedifferentieerd Onderwijs met Vak Ankers

Peter Van Hove - Basisschool Denderleeuw  18.15u - 19.15u

Vak-Ankers zijn leerkrachten die zich focussen op een bepaald vak of vakonderdeel. Ze ontwikkelen zich als specialist, aanspreekpunt, coach en kwaliteitsbewaker en dit voor het volledige team en op schoolniveau. In de derde graad werken ze met vakleerkrachten voor Nederlands, Frans, wiskunde, W.O. en muzische opvoeding. In de kleuterschool en de eerste en tweede graad van de lagere school daarentegen geven de klasleerkrachten alle lessen, maar focussen ze zich – op het niveau van de voorbereiding – op één of meer vakonderdelen. Hoe dat precies werkt, vertelt Peter van Hove.

---

Het leerfestival gaat door op woensdagnamiddag 20 februari in Brussel

Tickets kosten tussen €38 en €105 - er zijn groepskortingen vanaf 3 inschrijvingen per school